Czasami niskie ciśnienie wywołuje też objawy związane z oddychaniem. Osoba chora na niedociśnienie odczuwa duszność, zwiększa się jej potliwość ciała i wrażliwość na ból. Niskie ciśnienie tętnicze często prowadzi do omdleń. W takich sytuacjach chorym pomaga spożycie kawy, ruch fizyczny (np. gimnastyka) oraz chłodny prysznic. Niedoczynność tarczycy powoduje najczęściej: przewlekłe uczucie zmęczenia, ospałość w ciągu dnia, uczucie ciągłego zimna i marznięcia niemające związku z temperaturą otoczenia, przyrost masy ciała, spowolnienie czynności serca, niskie ciśnienie tętnicze, sztywność, bóle mięśni i stawów, bolesne skurcze, obrzęki, Subkliniczna niedoczynność tarczycy (tzw. łagodna niedoczynność tarczycy, nazywana także bezobjawową niedoczynnością) dotyczy tych pacjentów, u których stężenie w surowicy obwodowych hormonów tarczycy (fT3 i fT4) jest prawidłowe, natomiast stężenie hormonu tyreotropowego (TSH) – nieznacznie podwyższone. podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, biegunki, wzmożony metabolizm. Dziecko jest pobudzone, nerwowe, ruchliwe, ma problemy z koncentracją, szybciej dojrzewa. Leczenie nadczynności tarczycy u dzieci polega na stosowaniu leków tzw. tyreostatyków. Stosuje się również leczenie radiojodem. Choroby tarczycy u dzieci - niedoczynność tarczycy Niedoczynność tarczycy przyczyny może mieć także w: spowolnienie czynności serca, niskie ciśnienie tętnicze; zaburzenia miesiączkowania, niepłodność bradykardia, niskie ciśnienie tętnicze, rzadkie oddawanie stolca lub zaparcia, zwiększenie masy ciała, sucha, łuszcząca się, blada skóra, suche włosy, zaburzenia miesiączkowania, bezpłodność. Choroba Hashimoto jest jedną z najczęstszych przyczyn niedoczynności tarczycy. Występuje zarówno u starszych, jak i młodszych ludzi. . Według szacunków około 500 mln świecie choruje na niedoczynność tarczycy. Osób, które w większości nie są tego świadomych. Niedoczynność tarczycy to bardzo poważna choroba, której objawy bardzo często są bagatelizowane, albo mylone z innymi chorobami. Problemy z tarczycą wpływają bardzo niekorzystnie na pracę praktycznie wszystkich organów w ludzkim organizmie, mogą doprowadzić chorób psychicznych, a nawet do śmierci. Sprawdź czym objawiają się problemy z tarczycą. Niedoczynność tarczycy- Te objawy powinny cię zaniepokoić! Za co odpowiada tarczyca Tarczyca to bardzo niewielki gruczoł, kształtem przypominający motyla, położony jest w dolnej części szyi. Gruczoł ten odpowiada za produkcję hormonów, które są niezbędne dla prawidłowej pracy całego organizmu: tyroksynę (T4), trójjodotyroninę (T3) oraz kalcytoninę. Odgrywa bardzo ważną rolę w regulacji metabolizmu, pomaga regulować pracę organizmu poprzez uwalnianie do krwiobiegu stałej ilości hormonów. Tarczyca także wpływa na równowagę gospodarki wapniowo-fosforanowej, prawidłową pracę gruczołów płciowych oraz układu sercowo-naczyniowego czy nerwowego. Hormony tarczycy odgrywają bardzo ważną rolę w okresie ciąży. Ich stężenie we krwi matki ma wpływ na prawidłowy rozwój mózgu i układu kostnego. Według statystyk niedoczynność tarczycy prawie 5-krotnie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. A zagrożenie zachorowaniem na nią wzrasta wraz z wiekiem, zwłaszcza powyżej 60 roku życia. Objawy niedoczynności tarczycy przyrost masy ciała lub problemy z utratą wagi mimo stosowania diet i aktywności fizycznej,chłodna, sucha i blada skóra, może wystąpić łuszczenie w okolicach łokci, paznokcie są bardziej łamliwe, a włosy bardziej są słabsze i bardziej wypadają,senność, przewlekłe zmęczenie, osłabienie organizmu,obrzęk podskórny (zmiana rysów twarzy, obrzęk powiek i rąk), w późnych stanach pojawia się również również w stawach, okolicy dłoni, a także jam ciała,uczucie zimna, niskie ciśnienie tętnicze, wolne tętno, osłabienie akcji serca,ochrypły głos, powiększenie języka, objawy nieżytu górnych dróg oddechowych,przewlekłe zaparcia, zmniejszona potliwość,bóle mięśni i obrzęki stawów,problemy z koncentracją, zaburzenia pamięci, rozchwianie emocjonalne, depresja,zmiany w układzie nerwowym (np. zespół cieśni nadgarstka),zaburzenia miesiączkowania, niepłodność, zaburzenia libido, poronienia,opóźnienie wzrastania i zaburzenia dojrzewania płciowego u dzieci, Nieleczona niedoczynność tarczycy może skutkować poważnymi powikłaniami. Najpoważniejszymi są: zaburzenia rytmu serca,zatrzymanie perystaltyki jelit,zaburzenia oddychania, ciężka depresja,śpiączki hipometabolicznej( stanu zagrażającego życiu, w przebiegu którego dochodzi do spadku częstości akcji serca oraz spadku ciśnienia tętniczego krwi, a także obniżenia temperatury organizmu, kwasicy oddechowej, hipoglikemii, obrzęków, zaburzeń elektrolitowych, otępienia, śpiączki, wstrząsu, a w konsekwencji śmierci), Jeśli zaobserwowałeś u siebie lub u swoich bliskich powyższe objawy, należy skonsultować je z lekarzem rodzinnym, który przeprowadzi podstawową diagnostykę. Większość postaci chorób tarczycy może być leczona przez lekarza rodzinnego, jednak w trudniejszych przypadkach wymagana jest konsultacja z endokrynologiem. Czy wiesz, że nieleczona niedoczynność tarczycy może prowadzić do rozwoju miażdżycy, choroby niedokrwiennej i niewydolności serca? Zaburzenia czynności tarczycy zwiększają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, dlatego nie lekceważ żadnych objawów! Niedoczynność tarczycy to stan niedoboru hormonów tarczycy, który przejawia się spowolnieniem procesów metabolicznych w organizmie. Można wyróżnić pierwotną, wtórną i trzeciorzędową niedoczynność tarczycy. Objawy choroby są rozmaite i wielonarządowe, a skrajna niedoczynność tarczycy jest stanem zagrożenia życia. Czym jest niedoczynność tarczycy? Przyczyny choroby Tarczyca to gruczoł wydzielania wewnętrznego, zlokalizowany w przednio-dolnej części szyi. Hormony gruczołu tarczowego (tyroksyna – T4 oraz trijodotyronina – T3) są odpowiedzialne za regulację przemian metabolicznych w ustroju, a ich niedobór prowadzi do spowolnienia metabolizmu. Pierwotna niedoczynność tarczycy wywołana jest uszkodzeniem samej w sobie tarczycy. Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy jest choroba Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, ale uszkodzenie gruczołu może wynikać także z innych chorób zapalnych czy działań medycznych (takich jak np. usunięcie tarczycy, napromienianie okolic szyi, leczenie jodem radioaktywnym, przyjmowanie niektórych leków). Wtórna niedoczynność tarczycy spowodowana jest niedoborem lub brakiem tyreotropiny (TSH). Warto wiedzieć, że nie jest to hormon tarczycy, a przysadki mózgowej i odpowiada za regulację pracy tarczycy. Niedoczynność przysadki mogą powodować choroby zapalne, nowotwory, urazy czy inne uszkodzenia. Trzeciorzędowa niedoczynność tarczycy związana jest z uszkodzeniem podwzgórza i niedoborem tyreoliberyny, czyli hormonu uwalniającego tyreotropinę. Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy jest wspomniana powyżej choroba Hashimoto, czyli zapalenie autoimmunologiczne z przeciwciałami przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) i tyreoglobulinie (anty- Tg). Istotą choroby jest powolne niszczenie komórek gruczołu przez komórki własnego układu immunologicznego, co stopniowo prowadzi do rozwoju niedoczynności tarczycy. Niedoczynność tarczycy – badania Pamiętaj, że zaobserwowanie jakichkolwiek niepokojących objawów wymaga konsultacji z lekarzem, który w oparciu o Twój wywiad i badanie fizykalne zleci wykonanie odpowiednich badań. Podstawowe badania laboratoryjne przydatne w diagnostyce chorób tarczycy obejmują: stężenie TSH w surowicy krwi, które wzrasta w pierwotnej niedoczynności ( w uproszczeniu: przysadka próbuje pobudzić tarczycę do działania) i maleje we wtórnej i trzeciorzędowej niedoczynności stężenie FT4 i FT3. stężenie anty-TPO (wzrost przeciwciał przeciwtarczycowych anty-TPO w autoimmunologicznym zapaleniu). Wszystkie powyższe badania możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Sprawdź również e-pakiety tarczycowe W celu odpowiedniej interpretacji wyników, udaj się do swojego lekarza, który może zalecić dodatkowe badania diagnostyczne np. USG tarczycy. Niedoczynność tarczycy – objawy Objawy niedoczynności tarczycy mogą być bardzo różnorodne i dotyczyć wielu układów. Najmocniej nasilone są zwykle w niedoczynności pierwotnej. Warto wiedzieć, że poniższe symptomy mogą wystąpić w różnych konfiguracjach i nasileniu, ale zaobserwowanie pojedynczych z nich nie oznacza, że na pewno cierpisz na niedoczynność tarczycy. Objawy gastryczne mogą równie dobrze świadczyć o problemach jelitowych, a ogólne zmęczenie być spowodowane szeregiem innych przyczyn. Dlatego tak ważna jest konsultacja ze specjalistą, który skieruje diagnostykę w odpowiednim kierunku. Niedoczynność tarczycy – objawy przyrost masy ciała, wzmożona męczliwość, osłabienie, ospałość, uczucie zimna, chłodna, sucha i blada skóra, spadek potliwości, obrzęk podskórny (zmiana rysów twarzy, obrzęk powiek i rąk), niskie ciśnienie tętnicze, wolne tętno, ochrypły głos, powiększenie języka, objawy nieżytu górnych dróg oddechowych, przewlekłe zaparcia, bóle mięśni i obrzęki stawów, problemy z koncentracją uwagi, zaburzenia pamięci, rozchwianie emocjonalne, depresja, łamliwe włosy i wzmożone wypadanie włosów, zmiany w układzie nerwowym (np. zespół cieśni nadgarstka), zaburzenia miesiączkowania, niepłodność, zaburzenia libido, opóźnienie wzrastania i zaburzenia dojrzewania płciowego u dzieci. Niedoczynność tarczycy- skutki Zapamiętaj, że ciężka, nieleczona niedoczynność tarczycy może stanowić stan zagrożenia życia, jakim jest śpiączka hipometaboliczna. Do jej rozwoju mogą przyczynić się inne choroby np. poważne infekcje, zawał serca czy spożycie niektórych leków. W przebiegu śpiączki hipometabolicznej dochodzi do spadku częstości akcji serca, spadku ciśnienia tętniczego krwi, obniżenia temperatury organizmu, kwasicy oddechowej, hipoglikemii, obrzęków, zaburzeń elektrolitowych, otępienia lub śpiączki i wstrząsu. Może prowadzić do śmierci i wymaga leczenia na oddziale intensywnej terapii. Niedoczynność tarczycy w ciąży Ciąża to stan szczególny, w którym choroby matki mogą wywierać wpływ na rozwijający się płód. Niedobór hormonów tarczycy jest szczególnie niebezpieczny i może prowadzić do poronień, przedwczesnego porodu czy poważnych nieprawidłowości w rozwoju ośrodkowego układu nerwowego. Dlatego tak ważna jest kontrola pracy tarczycy w ciąży i skuteczne leczenie zaburzeń. Według polskich zaleceń, normy TSH dla kobiet ciężarnych są inne niż dla reszty populacji. Jeśli cierpisz na zdiagnozowaną niedoczynność tarczycy, koniecznie poinformuj o tym swojego ginekologa, zanim rozpoczniesz starania o dziecko. Leczenie niedoczynności tarczycy Postępowanie w niedoczynności tarczycy to przede wszystkim leczenie substytucyjne, czyli dostarczanie organizmowi brakującego hormonu. Lewotyroksynę, syntetyczny analog naturalnej tyroksyny, stosuje się na czczo, w dawce dostosowanej indywidualnie, pod kontrolą TSH. Takie leczenie zazwyczaj musi być prowadzone do końca życia. Bibliografia: Interna Szczeklika – P. Gajewski, A. Szczeklik Położnictwo i ginekologia – G. H. Bręborowicz Skip to content Aleja Kasztanowa 3, 53-125 Wrocław rejestracja@ REJESTRACJA ONLINE +48 71 789 66 69 HOMELEKARZE Małgorzata KiełczewskaAnna OtlewskaPiotr JanczakBeata WikieraLidia KosteckaIrena Maruk-KertyńskaAleksander BiałySPECJALIZACJE Endokrynologia + InternaEndokrynologia DziecięcaEndokrynologia GinekologicznaBADANIA USG tarczycyBiopsja tarczycyKonsultacje telefoniczneREJESTRACJA ONLINECENNIKKONTAKTFAQBAZA WIEDZY Niedoczynność tarczycy Niedoczynność tarczycy Spis treści Niedoczynność tarczycy Typy niedoczynności tarczycy Pierwotna niedoczynność tarczycy Wtórna niedoczynność tarczycy Trzeciorzędowa niedoczynnosć tarczycy Objawy niedoczynności tarczycy Subkliniczna niedoczynność tarczycy Diagnostyka niedoczynności tarczycy Leczenie niedoczynności tarczycy Skutki nieleczonej niedoczynności tarczycy NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY Niedoczynność tarczycy to stan w którym, najprościej mówiąc, tarczyca produkuje zbyt mało hormonów w stosunku do potrzeb całego organizmu. Może być to spowodowane uszkodzeniem miąższu tarczycy, lub chorobami toczącymi się w obrębie przysadki mózgowej lub podwzgórza. Niedoczynność tarczycy jest często występującą chorobą i dotyka ok. 6% młodych osób. Ryzyko zachorowania na niedoczynność tarczycy jest pięciokrotnie wyższe u kobiet i wzrasta wraz z wiekiem. Tarczyca pozostaje pod ścisłą kontrolą podwzgórza i przysadki mózgowej, dlatego nie zawsze niedoczynność tarczycy wynika ze schorzenia w obrębie tego narządu. Należy tu przypomnieć omawianą już tutaj zależność między podwzgórzem, przysadką a tarczycą, zwaną ujemnym sprzężeniem zwrotnym. Schemat przedstawiający działanie sprzężenia zwrotnego TYPY NIEDOCZYNNOŚCI TARCZYCYW związku z istniejącym ujemnym sprzężeniem zwrotnym możemy wyróżnić trzy typy niedoczynności tarczycy. Pierwotną – kiedy niedoczynność tarczycy wynika z uszkodzenia miąższu tego narządu . Wtórna wynikająca z niedoboru lub całkowitego braku TSH, czyli hormonu wydzielanego przez przysadkę, oraz trzeciorzędową spowodowaną niedoborem tyreoliberyny wydzielanej przez podwzgórze. Mając na uwadze powyższy podział wyodrębnić można wiele przyczyn niedoczynności tarczycy, w zależności od jej typu. PIERWOTNA NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCYNajczęściej występującym typem niedoczynności tarczycy jest niedoczynność pierwotna, związana z uszkodzeniem tarczycy. Wśród przyczyn pierwotnej niedoczynności tarczycy możemy wymienić: Przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, czyli choroba Hashimoto, która jest najczęstszą przyczyną występowania niedoczynności tarczycy w krajach rozwiniętych Zabiegi operacyjne – totalne (całkowite) lub subtotalne (częściowe) usunięcie tarczycy w celu leczenia innych chorób tego narządu, takich jak rak tarczycy lub wole zamostkowe. Leczenie jodem promieniotwórczym – radioaktywny jod 131I stosowany jest w terapii choroby Gravesa Basedowa czy raka tarczycy. Polekową nadczynność tarczycy – wiele leków stosowanych w innych chorobach może powodować niedoczynność tarczycy. Należą do nich związki litu, amiodaron, czy interferon. Niedobór jodu – jod jest pierwiastkiem niezbędnym do produkcji hormonów tarczycy, oczywiste jest więc, że w przypadku jego niedoboru brakować będzie również hormonów tarczycy. W krajach rozwiniętych, w tym i w Polsce wiele lat temu wprowadzono jodowanie soli kuchennej, która skutecznie zapobiega niedoborom jodu w organizmie. W naszej szerokości geograficznej niedobór jodu jest bardzo rzadko spotkany, należy jednak zwracać uwagę i wybierać produkty bogate w jod takie jak ryby morskie. WTÓRNA NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCYWtórna niedoczynność tarczycy występuje rzadziej i związana jest z niedoborem lub całkowitym brakiem wydzielania TSH przez przysadkę mózgową. Brak wydzielania tego hormonu związany jest z niedoczynnością przysadki, spowodowanym przez choroby zapalne lub nowotworowe tej okolicy, czy uraz głowy. TRZECIORZĘDOWA NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCYTrzeciorzędowa niedoczynność tarczycy spowodowana jest uszkodzeniem podwzgórza na tle nowotworowym lub zapalnym. Warto wspomnieć również tym, że przysadka mózgowa i podwzgórze wpływają na wydzielanie nie tylko hormonów tarczycy, ale także między innymi hormonów kory nadnerczy czy hormonów płciowych (więcej o roli przysadki mózgowej w wydzielaniu hormonów tarczycy przeczytasz tutaj). W związku z tym objawy wtórnej i trzeciorzędowej niedoczynności tarczycy zwykle są słabiej wyrażone, ale często towarzyszą im objawy niedoczynności innych gruczołów wydzielania wewnętrznego. JAK OBJAWIA SIĘ NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY?Tarczyca wpływa na kondycję właściwie wszystkich narządów i tkanek, dlatego jej niedoczynność powoduje szereg rozmaitych objawów, które mogą wzbudzać niepokój. Hormony tarczycy najogólniej mówiąc, regulują procesy metaboliczne organizmu. W przypadku niedoboru hormonów metabolizm zwalnia wywołując wiele niepokojących objawów. Do najczęściej występujących należy: przybieranie na wadze, osłabienie, senność i ogólne spowolnienie, zarówno fizyczne jak i psychiczne, zaburzenia pamięci, trudności w skupieniu uwagi, a także depresja lub inne zaburzenia nastroju; hormony tarczycy wpływają na termogenezę czyli produkcję ciepła. W przypadku ich niedoboru możliwe jest ciągłe odczuwanie zimna i zła tolerancja niskich temperatur; ze strony układu krążenia często spotykana jest bradykardia, czyli wolne tętno oraz niskie ciśnienie tętnicze, mogące skutkować omdleniami. Warto wspomnieć również o często występującym wysokim poziomie cholesterolu, co może mieć wpływ na rozwój miażdżycy. zmiany w układzie pokarmowym obejmują przewlekłe zaparcia i wzdęcia brzucha w obrębie skóry, włosów i paznokci często obserwuje się zimną, bladą, suchą skórę i nadmierne rogowacenie naskórka. Występuje także tzw. obrzęk śluzowaty, który powoduje pogrubienie rysów twarzy. Włosy są suche i łamliwe, ze skłonnością do wypadania. kobiety zgłaszają zaburzenia miesiączkowania – zmiany w długości cyklu oraz bardzo obfite miesiączki, a także trudności z zajściem w ciążę. SUBKLINICZNA NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCYPowyższe objawy dotyczą jawnej niedoczynności tarczycy, czyli stanu, w którym występuje obniżone stężenie hormonów tarczycy. Poza nim wyróżnia się także subkliniczną niedoczynność tarczycy. Jest to stan, w którym poziom hormonów tarczycy nie jest jeszcze obniżone, ale nastąpiło już podwyższenie hormonu produkowanego przez przysadkę, czyli TSH. Podwyższenie TSH nasuwa podejrzenie, że tarczyca, na pozór funkcjonująca w sposób prawidłowy może mieć problemy z syntezą hormonów tarczycy. Subkliniczna niedoczynność tarczycy zwykle nie daje objawów, lub występują one w sposób słabo nasilony. Mogą pojawiać się pod postacią obniżonego nastroju lub okresową sennością. Subkliniczna niedoczynność tarczycy wymaga leczenia tylko w niektórych przypadkach, takich jak np. ciąża. Wymaga jednak obserwacji, ponieważ chory na subkliniczną niedoczynność tarczycy są bardziej narażeni na rozwinięcie jej jawnej odmiany. DIAGNOSTYKA NIEDOCZYNNOŚCI TARCZYCYDiagnostyka niedoczynności tarczycy, poza wywiadem i badaniem lekarskim, wymaga oznaczenia poziomu TSH, FT3 i FT4 z krwi żylnej. W przebiegu pierwotnej, jawnej niedoczynności tarczycy TSH jest zwykle podwyższone, a FT4 obniżone. Na podstawie wyników badań stężenia hormonów tarczycy w surowicy krwi można nie tylko określić czy niedoczynność tarczycy jest jawna, czy utajona, ale również to czy mamy do czynienia z niedoczynnością pierwotną, wtórną czy trzeciorzędową. Niekiedy diagnostyka niedoczynności tarczycy wymaga poszerzenia o badania przeciwciał przeciwtarczycowych anty-TPO, które pozwalają na zdiagnozowanie niedoczynności tarczycy w przebiegu choroby Hashimoto. Przydatne jest również badanie USG tarczycy, na podstawie którego można określić przyczynę niedoczynności. LECZENIE NIEDOCZYNNOŚCI TARCZYCYLeczenie niedoczynności tarczycy wymaga substytucji, czyli przyjmowania doustnego, w formie tabletek, hormonów tarczycy. Ich dawka dobierana jest na podstawie wyników badań TSH, FT3 i FT4. Należy bezwzględnie pamiętać, że hormony tarczycy powinno się przyjmować rano na czczo 30 minut przed śniadaniem. Leczenie niedoczynności tarczycy jest zwykle leczeniem przewlekłym – należy suplementować hormony tarczycy doustnie do końca życia. Ważne jest, aby monitorować stężenie hormonów tarczycy we krwi. Po ustaleniu odpowiedniej dawki leków i ustąpieniu objawów niedoczynności tarczycy należy badać poziom hormonów tarczycy co 6-12 miesięcy. MOŻLIWE SKUTKI NIELECZONEJ NIEDOCZYNNOŚCI TARCZYCYNieleczona niedoczynność tarczycy może doprowadzić do groźnej dla życia śpiączki hipometabolicznej. W jej przebiegu występuje znaczne obniżenie temperatury ciała (nawet do 25 st. C), zwolniona akcja serca, niski poziom glukozy we krwi, obrzęki, a w przypadku ciężkiego przebiegu także drgawki, śpiączka i utrata przytomności. Jest to stan wymagający natychmiastowej interwencji lekarskiej i najczęściej leczenia na oddziale intensywnej terapii. Niedoczynność tarczycy powoduje spowolnienie metabolizmu, dając niekiedy bardzo uciążliwe objawy, a nieleczona może doprowadzić do stanu zagrożenia życia. Dostępne metody diagnostyczne i lecznicze są natomiast bezbolesne i bardzo skuteczne, dlatego jeśli podejrzewasz u siebie niedoczynność tarczycy należy zgłosić się do lekarza. Spis treści Niedoczynność tarczycy Typy niedoczynności tarczycy Pierwotna niedoczynność tarczycy Wtórna niedoczynność tarczycy Trzeciorzędowa niedoczynnosć tarczycy Objawy niedoczynności tarczycy Subkliniczna niedoczynność tarczycy Diagnostyka niedoczynności tarczycy Leczenie niedoczynności tarczycy Skutki nieleczonej niedoczynności tarczycy NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY Niedoczynność tarczycy to stan w którym, najprościej mówiąc, tarczyca produkuje zbyt mało hormonów w stosunku do potrzeb całego organizmu. Może być to spowodowane uszkodzeniem miąższu tarczycy, lub chorobami toczącymi się w obrębie przysadki mózgowej lub podwzgórza. Niedoczynność tarczycy jest często występującą chorobą i dotyka ok. 6% młodych osób. Ryzyko zachorowania na niedoczynność tarczycy jest pięciokrotnie wyższe u kobiet i wzrasta wraz z wiekiem. Tarczyca pozostaje pod ścisłą kontrolą podwzgórza i przysadki mózgowej, dlatego nie zawsze niedoczynność tarczycy wynika ze schorzenia w obrębie tego narządu. Należy tu przypomnieć omawianą już w innym artykule zależność między podwzgórzem, przysadką a tarczycą, zwaną ujemnym sprzężeniem zwrotnym. Schemat przedstawiający działanie sprzężenia zwrotnego TYPY NIEDOCZYNNOŚCI TARCZYCYW związku z istniejącym ujemnym sprzężeniem zwrotnym możemy wyróżnić trzy typy niedoczynności tarczycy. Pierwotną – kiedy niedoczynność tarczycy wynika z uszkodzenia miąższu tego narządu . Wtórna wynikająca z niedoboru lub całkowitego braku TSH, czyli hormonu wydzielanego przez przysadkę, oraz trzeciorzędową spowodowaną niedoborem tyreoliberyny wydzielanej przez podwzgórze. Mając na uwadze powyższy podział wyodrębnić można wiele przyczyn niedoczynności tarczycy, w zależności od jej typu. PIERWOTNA NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCYNajczęściej występującym typem niedoczynności tarczycy jest niedoczynność pierwotna, związana z uszkodzeniem tarczycy. Wśród przyczyn pierwotnej niedoczynności tarczycy możemy wymienić: Przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, czyli choroba Hashimoto, która jest najczęstszą przyczyną występowania niedoczynności tarczycy w krajach rozwiniętych Zabiegi operacyjne – totalne (całkowite) lub subtotalne (częściowe) usunięcie tarczycy w celu leczenia innych chorób tego narządu, takich jak rak tarczycy lub wole zamostkowe. Leczenie jodem promieniotwórczym – radioaktywny jod 131I stosowany jest w terapii choroby Gravesa Basedowa czy raka tarczycy. Polekową nadczynność tarczycy – wiele leków stosowanych w innych chorobach może powodować niedoczynność tarczycy. Należą do nich związki litu, amiodaron, czy interferon. Niedobór jodu – jod jest pierwiastkiem niezbędnym do produkcji hormonów tarczycy, oczywiste jest więc, że w przypadku jego niedoboru brakować będzie również hormonów tarczycy. W krajach rozwiniętych, w tym i w Polsce wiele lat temu wprowadzono jodowanie soli kuchennej, która skutecznie zapobiega niedoborom jodu w organizmie. W naszej szerokości geograficznej niedobór jodu jest bardzo rzadko spotkany, należy jednak zwracać uwagę i wybierać produkty bogate w jod takie jak ryby morskie. WTÓRNA NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCYWtórna niedoczynność tarczycy występuje rzadziej i związana jest z niedoborem lub całkowitym brakiem wydzielania TSH przez przysadkę mózgową. Brak wydzielania tego hormonu związany jest z niedoczynnością przysadki, spowodowanym przez choroby zapalne lub nowotworowe tej okolicy, czy uraz głowy. TRZECIORZĘDOWA NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCYTrzeciorzędowa niedoczynność tarczycy spowodowana jest uszkodzeniem podwzgórza na tle nowotworowym lub zapalnym. Warto wspomnieć również tym, że przysadka mózgowa i podwzgórze wpływają na wydzielanie nie tylko hormonów tarczycy, ale także między innymi hormonów kory nadnerczy czy hormonów płciowych (więcej o roli przysadki mózgowej w wydzielaniu hormonów tarczycy przeczytasz tutaj). W związku z tym objawy wtórnej i trzeciorzędowej niedoczynności tarczycy zwykle są słabiej wyrażone, ale często towarzyszą im objawy niedoczynności innych gruczołów wydzielania wewnętrznego. JAK OBJAWIA SIĘ NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCY?Tarczyca wpływa na kondycję właściwie wszystkich narządów i tkanek, dlatego jej niedoczynność powoduje szereg rozmaitych objawów, które mogą wzbudzać niepokój. Hormony tarczycy najogólniej mówiąc, regulują procesy metaboliczne organizmu. W przypadku niedoboru hormonów metabolizm zwalnia wywołując wiele niepokojących objawów. Do najczęściej występujących należy: przybieranie na wadze, osłabienie, senność i ogólne spowolnienie, zarówno fizyczne jak i psychiczne, zaburzenia pamięci, trudności w skupieniu uwagi, a także depresja lub inne zaburzenia nastroju hormony tarczycy wpływają na termogenezę czyli produkcję ciepła, w przypadku ich niedoboru możliwe jest ciągłe odczuwanie zimna i zła tolerancja niskich temperatur. ze strony układu krążenia często spotykana jest bradykardia, czyli wolne tętno, oraz niskie ciśnienie tętnicze mogące skutkować omdleniami. Warto wspomnieć również o często występującym wysokim poziomie cholesterolu, co może mieć wpływ na rozwój miażdżycy. zmiany w układzie pokarmowym obejmują przewlekłe zaparcia i wzdęcia brzucha w obrębie skóry, włosów i paznokci często obserwuje się zimną, bladą, suchą skórę i nadmierne rogowacenie naskórka. Występuje także tzw. obrzęk śluzowaty, który powoduje pogrubienie rysów twarzy. Włosy są suche i łamliwe, ze skłonnością do wypadania kobiety zgłaszają zaburzenia miesiączkowania – zmiany w długości cyklu oraz bardzo obfite miesiączki, a także trudności z zajściem w ciążę. SUBKLINICZNA NIEDOCZYNNOŚĆ TARCZYCYPowyższe objawy dotyczą jawnej niedoczynności tarczycy, czyli stanu, w którym występuje obniżone stężenie hormonów tarczycy. Poza nim wyróżnia się także subkliniczną niedoczynność tarczycy. Jest to stan, w którym poziom hormonów tarczycy nie jest jeszcze obniżone, ale nastąpiło już podwyższenie hormonu produkowanego przez przysadkę, czyli TSH. Podwyższenie TSH nasuwa podejrzenie, że tarczyca, na pozór funkcjonująca w sposób prawidłowy może mieć problemy z syntezą hormonów tarczycy. Subkliniczna niedoczynność tarczycy zwykle nie daje objawów, lub występują one w sposób słabo nasilony. Mogą pojawiać się pod postacią obniżonego nastroju lub okresową sennością. Subkliniczna niedoczynność tarczycy wymaga leczenia tylko w niektórych przypadkach, takich jak np. ciąża. Wymaga jednak obserwacji, ponieważ chory na subkliniczną niedoczynność tarczycy są bardziej narażeni na rozwinięcie jej jawnej odmiany. DIAGNOSTYKA NIEDOCZYNNOŚCI TARCZYCYDiagnostyka niedoczynności tarczycy, poza wywiadem i badaniem lekarskim, wymaga oznaczenia poziomu TSH, FT3 i FT4 z krwi żylnej. W przebiegu pierwotnej, jawnej niedoczynności tarczycy TSH jest zwykle podwyższone, a FT4 obniżone. Na podstawie wyników badań stężenia hormonów tarczycy w surowicy krwi można nie tylko określić czy niedoczynność tarczycy jest jawna, czy utajona, ale również to czy mamy do czynienia z niedoczynnością pierwotną, wtórną czy trzeciorzędową. Niekiedy diagnostyka niedoczynności tarczycy wymaga poszerzenia o badania przeciwciał przeciwtarczycowych anty-TPO, które pozwalają na zdiagnozowanie niedoczynności tarczycy w przebiegu choroby Hashimoto. Przydatne jest również badanie USG tarczycy, na podstawie którego można określić przyczynę niedoczynności. LECZENIE NIEDOCZYNNOŚCI TARCZYCYLeczenie niedoczynności tarczycy wymaga substytucji, czyli przyjmowania doustnego, w formie tabletek, hormonów tarczycy. Ich dawka dobierana jest na podstawie wyników badań TSH, FT3 i FT4. Należy bezwzględnie pamiętać, że hormony tarczycy powinno się przyjmować rano na czczo 30 minut przed śniadaniem. Leczenie niedoczynności tarczycy jest zwykle leczeniem przewlekłym – należy suplementować hormony tarczycy doustnie do końca życia. Ważne jest aby monitorować stężenie hormonów tarczycy we krwi. Po ustaleniu odpowiedniej dawki leków i ustąpieniu objawów niedoczynności tarczycy należy badać poziom hormonów tarczycy co 6-12 miesięcy. MOŻLIWE SKUTKI NIELECZONEJ NIEDOCZYNNOŚCI TARCZYCYNieleczona niedoczynność tarczycy może doprowadzić do groźnej dla życia śpiączki hipometabolicznej. W jej przebiegu występuje znaczne obniżenie temperatury ciała (nawet do 25 st. C), zwolniona akcja serca, niski poziom glukozy we krwi, obrzęki, a w przypadku ciężkiego przebiegu także drgawki, śpiączka i utrata przytomności. Jest to stan wymagający natychmiastowej interwencji lekarskiej i najczęściej leczenia na oddziale intensywnej terapii. Niedoczynność tarczycy powoduje spowolnienie metabolizmu, dając niekiedy bardzo uciążliwe objawy, a nieleczona może doprowadzić do stanu zagrożenia życia. Dostępne metody diagnostyczne i lecznicze są natomiast bezbolesne i bardzo skuteczne, dlatego jeśli podejrzewasz u siebie niedoczynność tarczycy należy zgłosić się do lekarza. Umów się na wizytę Wybierz jeden z dostępnych terminów u naszych specjalistów. Umów się na wizytę Wybierz jeden z dostępnych terminów u naszych specjalistów. yatzeck2021-05-07T19:00:31+02:00 Page load link

niskie ciśnienie niedoczynność tarczycy